اسمز معکوس (RO)

آب شیرین کن، تصفیه آب، دستگاه تولید آب دمین، فرایند اسمز معکوس (Reverse osmose ) شرکت مهندسی و ساخت کندو

آشنایی با فرایند اسمز معکوس (RO)

اسمز معكوس از جمله شيوه هايی است که امروزه بطور گسترده در شيرين سازي آب دريا، جداسازي مواد آلي و سمي از پسابهاي صنعتي بکار برده می­شود. بطور کلی این روش بر پایه انتقال جرم حلال با استفاده از غشاي نيمه تراوا و نیز فشار هيدرواستاتيك استوار است. جهت آشنایی با فرایند اسمز معکوس، شناخت پدیده اسمز از اهمیت بالایی برخوردار است.

اُسمز پديده‌اي است كه به طور طبيعي در فرآيندهاي بيولوژيكي متفاوت رخ مي‌دهد. ديواره‌هاي سلول، اجازه عبور مواد غذایی و بازمانده محصولات را داده، در حالیکه ساير مواد را از خود دفع مي‌كنند. در اين حالت، ديواره‌هاي سلول به عنوان يك غشاي نيمه تراوا عمل می­کند.

در اسمز معكوس، آب خام توسط پمپ به داخل محفظه­اي كه داراي غشاء نيمه تراوا مي­باشد رانده مي­شود. لازم به توضيح است كه فرايند اسمز معكوس مي­تواند TDS آب خام را تا ۹۹% كاهش دهد. در عمل كاهش TDS تا ۹۵% طبيعي است. همچنين حذف باكتريها، ويروسها و ديگر ميكروبها با اسمز معكوس ۱۰۰% است. اما به علت عدم آب بندي كامل سيستم، مقدار كمي از اين ناخالصي­ها ممكن است در آب تصفيه شده ديده شود.

اين فرايند براي تهيه آب آشاميدني از آبهايي كه حاوي املاح معدني زياد و ناخالصي هاي آلي مي­باشد، بسيار مفيد مي­باشد. اسمز معكوس را مي­توان در داروسازي و پزشكي جايگزين روش تقطير، براي توليد آب خالص و عاري از ميكروارگانيسم ها نمود. امروزه روش اسمز معكوس اقتصادي ترين فرايند براي تهيه آب آشاميدني از آبهاي شور مناطق كم آب مي­باشد.

کاربرد اسمز معکوس در صنایع مختلف

۱- حذف املاح و سختی از آب بویلرها و دیگ های بخار توسط فرایند اسمز معکوس ( Pure water for boilers at powerplant)

یکی از کاربردهای اسمز معکوس حذف املاح از آب بویلرها می باشد. آب خروجی از بویلرها می تواند حاوی مقادیر قابل توجهی املاح و سختی باشد که باعث رسوب داخل دیگ های بخار و همچنین لوله ها گردد. استفاده از فرایند اسمز معکوس (RO) باعث حذف مقادیر قابل توجهی از املاح و رسوبات در آب و افزایش عمر تاسیسات شود.

۲- تولید آب دیونایز شده (آب دمین) برای صنایع دارویی (Deionized water) توسط فرایند اسمز معکوس

تولید آب دمین یا دیونایز شده یا آب بسیار خالص برای بسیاری از صنایع مانند داروسازی بسیار مهم می باشد. استفاده از روش تقطیر یکی از روش های قدیمی جهت تامین آب خالص می باشد. برای استحصال آب دمین می بایست چندین بار عمل تقطیر انجام پذیرد. استفاده از روش اسمز معکوس بسیار مقرون به صرفه و سریع جهت تامین آب مناسب دمین می باشد.

۳- تولید هیدروژن توسط دستگاه اسمز معکوس

برای مقیاس های آزمایشگاهی جهت تولید هیدروژن از آب، ابتدا آب را از دستگاه اسمز معکوس عبور می دهند سپس آب تصفیه شده را از دستگاه الکترولیز عبور می دهند. در این حالت به علت حذف املاح توسط دستگاه اسمز معکوس، رسوب املاح آب بر روی الکترودها کاهش داده می شود.

۴- تولید آب مناسب شرب توسط دستگاه اسمز معکوس برای جوامع شهری

در سرتاسر جهان تکنولوژی اسمز معکوس یکی از پرکاربرترین روش های تامین آب شرب جوامع شهری می باشد. این سیستم در حال حاضر در بسیاری از کشورهایی که در مناطق خشک و کم آب قرار دارند مورد استفاده قرار می گیرد. در کشور ایران نیز در بسیاری از بخش های جنوبی کشور جهت استحصال آب مناسب شرب از آب دریا از فرایند اسمز معکوس مورد استفاده قرار می گیرد.

۵- استفاده از اسمز معکوس جهت تامین آب مناسب صنایع غذایی

بسیاری از صنایع غذایی، فرایند اسمز معکوس به عنوان یکی از تاثیرگذارترین روش ها جهت تامین آب مناسب تولید محصول و افزایش کیفیت محصول تولیدی می باشد. عمده صنایع غذایی که از سیستم اسمز معکوس استفاده می کنند به صورت ذیل می باشد:

– تولید آب مناسب صنایع لبنی توسط سیستم اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع تولید سس و رب توسط اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع تولید ماکارونی توسط اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع تولید مربا و ترشی توسط اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع تولید کنسرو های میوه و کنسرو ماهی توسط فرایند اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع نوشابه سازی توسط فرایند اسمز معکوس

– تولید آب مناسب صنایع تولید روغن های نباتی و گیاهی توسط اسمز معکوس

۶- استفاده از اسمز معکوس در کارواش ها

استفاده از آب های سخت در کارواش ها باعث ایجاد لک بر روی دیواره اتومبیل می شود. بنابراین در بعضی از کارواش ها جهت حذف سختی و کدورت آب از فرایند اسمز معکوس استفاده می گردد.

۷- استفاده از اسمز معکوس در گلخانه ها

امروزه استفاده از آب مناسب جهت پرورش میوه ، سبزیجات و گل بسیار حائز اهمیت می باشد. استفاده از آب شیرین مناسب باعث افزایش رشد گیاه و بالتبع افزایش راندمان محصول می گردد.

اسمز معکوس